Doç. Dr. Deniz Oral

Göz Hastalıkları Uzmanı

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Protez Göz Uygulamaları

Herhangi bir kaza ya da hastalık nedeni ile görme yeteneğini kaybetmiş ve bir daha görme duyusunu geri kazanma olasılığı olmayan gözlerde, kişinin dış görüntüsünü iyileştirmek ve toplum içinde kendisini daha rahat hissetmesini sağlamak için protez göz uygulaması yapılabilir. Yaralanma veya hastalık sonrasında gözün durumuna göre protez göz uygulaması için izlenebilecek birkaç farklı yol vardır.

Öncelikle hastanın kendi göz küresinin şekil ve bütünlüğü iyiyse, görmeyen gözün üstüne doğrudan ince bir kapak şeklinde dış protez uygulanabilir. Ancak normalde gözün ön yüzeyinde ağrı duyusunu taşıyan çok yoğun bir sinir ağı bulunduğu için  doğrudan gözün üzerine protez uygulanması ancak göz yüzeyinde his azalması varsa mümkün olabilir. Kişinin diğer gözünün göz bebeğinin rengi ve büyüklüğüne benzer şekilde boyanmış ince bir kapak şeklinde dış protez hazırlanarak göz  kapaklarının arkasına görmeyen gözün üzerine yerleştirilir. Dış protez hastanın kendi göz ile beraber hareket eder.

Eğer görme yeteneğini kaybetmiş göz kişiye ağrı ve rahatsızlık veriyorsa evisserasyon ameliyatı ile gözün içindeki ağrıya sebep olan dokular boşaltılarak sadece gözün beyaz dış kılıfı korunur. Göz içindeki dokuların boşaltılmasından sonra gözün iç boşluğunu doldurmak için göz ile aynı boyutta bir iç protez yerleştirilir. Bu iç protez insan vücudu ile tam uyum gösteren silikon, akrilik veya çeşitli sentetik maddelerden yapılır ve ameliyat sırasında yerleştirildikten sonra kişinin ömrü boyunca yerinde kalır. Ameliyatı takiben iyileşme sürecinin tamamlanması için 4-6 hafta beklendikten sonra iç protezin üzerine bir kapak gibi oturacak olan dış protez yapılır. Diğer gözün rengi ve boyutuna uygun yapılan dış protez karşıdan  bakıldığında diğer gözden farksız görünür ve diğer göz ile aynı yönde hareket eder. Hasta dış protezi kendisi takıp çıkartabilir ve belli aralıklarla temizleyerek bakımını yapar.

Eğer yaralanma sonucu göz küresinde ağır şekil bozukluğu veya küçülme varsa, enükleasyon ameliyatı ile gözün beyaz dış kılıfı da dahil olmak üzere tamamı alınır ancak göz hareketlerini sağlayan göz çevresindeki kaslar korunur. Ameliyatta hasta göz alındıktan sonra göz küresi ile aynı boyutta bir iç protez konulur ve göz kasları bu proteze dikilir. Ameliyat sonrasında 6 haftalık bir iyileşme dönemini takiben iç protezin üzerine gene diğer göz ile aynı görünümde olan hareketli dış protez takılır.

İyi yapılmış bir protez gözün çok yakından bakılmadığı sürece konunun uzmanı olmayan kişiler tarafından farkedilmesi zordur. Bu nedenle protez göz uygulanan hastalar toplum içinde kendilerini çok daha rahat hissederler ve sosyal yaşantıları olumlu yönde etkilenir.